fbpx

Kilka słów o suplementach, zanim zdecydujesz się na zakup

Nasze społeczeństwo przyzwyczaiło się, że na każdą dolegliwość znajdzie się odpowiednia tabletka. Przyzwyczaiło się, ponieważ poszukujemy na wszystko szybkich rozwiązań, co tylko napędza to błędne koło. O profilaktyce wiemy już chyba wszystko, ale nie każdy chce ją wdrażać w życie. Ludzie raczej nie zastanawiają się nad tym, co będzie za kilkanaście lat, jeżeli np. nie zmienią swoich dotychczasowych nawyków żywieniowych. A kiedy zaczną dostrzegać pewne dolegliwości, wystarczy, że zajrzą do pierwszej lepszej apteki po suplement “na wzmocnienie”. Niestety, nie tędy droga.

Jak suplement trafia na rynek?

Polska stoi na czele niechlubnego rankingu państw, które dominują pod kątem ilości kupowanych przez społeczeństwo suplementów. Faktem jest, że obecnie nasza dieta jest dużo uboższa w składniki mineralne czy też witaminy w porównaniu z dietą naszych dziadków. Suplementy, jak deklarują producenci, mają za zadanie nam te niedobory uzupełniać. Na rynku zdecydowaną większość stanowią właśnie suplementy witaminowo-mineralne. Popularne są też te bazujące na wyciągach roślinnych czy też te przeznaczone dla sportowców. 

Suplement, zanim trafi do sprzedaży, nie musi przebyć tak skomplikowanej drogi, jak lek. Wystarczy, aby producent złożył wniosek do Głównego Inspektora Sanitarnego, że chce wypuścić dany preparat na rynek. To tyle? Tak, tylko tyle. Lek natomiast powinien spełnić szereg wymogów, przede wszystkim musi mieć udowodnione działanie lecznicze, przedłożoną dokumentację, a często, zanim zostanie finalnie wypuszczony do sprzedaży, mija kilka lat. 

Dlaczego apteka, a nie sklep spożywczy?

Co istotne, suplementy wg rozporządzeń są uznawane za specjalistyczną żywność. Otwiera to producentom furtkę do większej swobody m.in. w reklamowaniu swoich produktów. Leki oczywiście nie mogą być reklamowane, natomiast suplementy jak najbardziej, co widać w masowych środkach przekazu. Aby zachęcić konsumentów do zakupu, suplementy niestety najczęściej przybierają formę leku, dlatego możemy je kupić w aptece pod postacią kapsułek, tabletek, kropli, a nie w sklepie spożywczym mimo zaklasyfikowania suplementów jako żywności. 

Idąc dalej w stronę porównywania leków do suplementów, należy pamiętać o podstawowej różnicy pomiędzy tymi preparatami. Przede wszystkim, jak sama nazwa wskazuje, lek ma mieć działanie lecznicze, natomiast suplement takiego działania nie ma. I w zasadzie wg obowiązujących standardów nie może mieć działania leczniczego.

Bezpieczeństwo przyjmowania suplementów

Suplementy najczęściej postrzega się jako coś, co w szybki sposób ma zapewnić nam zdrowie bez większego wysiłku. Nie są to preparaty na receptę, więc mamy z głowy wizyty u lekarzy. Na półkach aptecznych stoją obok leków, zatem mamy do nich zaufanie. Często też wychodzimy z założenia, że im więcej, tym lepiej i suma sumarum połykamy całe garście kolorowych tabletek. A skoro nie mają dołączonej ulotki, to nie zdajemy sobie sprawy z faktu, iż mogą mieć one skutki uboczne.

Wiele zagrożeń niesie też za sobą brak restrykcji, których powinien trzymać się producent wypuszczający swój preparat na rynek. Oczywiście na opakowaniu suplementu ma on obowiązek umieścić nazwę substancji, która znajduje się w środku, ale nie musi określać całkowitej jej ilości. Dlatego notorycznie można spotkać suplementy, które w swoim składzie zawierają mnóstwo dodatków i wypełniaczy i bardzo niewielkie ilości właściwych substancji, które deklarowane są jako te korzystnie wpływające na nasze zdrowie. 

W 2017 roku NIK przeprowadził kontrolę sprawdzającą bezpieczeństwo stosowania suplementów diety. Okres objęty kontrolą obejmował lata 2014-2016. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe informacje, można już przypuścić, że kontrola ta nie przedstawiła rynku suplementów w dobrym świetle. Okazało się, że część analizowanych suplementów w swoim składzie zawierała substancje niedozwolone, w tym te psychoaktywne, stymulanty bądź bakterie chorobotwórcze. Wiele preparatów bardzo różniło się zarówno składem jakościowym, jak i ilościowym od tego deklarowanego na opakowaniu. Należy o tym pamiętać szczególnie wtedy, kiedy przyjmujemy na stałe różnego rodzaju leki. Przed każdym zakupem suplementu warto go skonsultować ze swoim lekarzem, gdyż mogą one wchodzić w interakcje z lekami. Mimo iż wydawało się, że są stosunkowo bezpieczne, okazuje się, że nie możemy być nigdy całkowicie pewni ich składu, co może być niebezpieczne dla nieświadomego konsumenta.

Czy powinniśmy zrezygnować z suplementów?

Na pewno powinniśmy zrezygnować z nieświadomego kupowania suplementów oraz zakupów pod wpływem zachęt płynących z reklam. Faktem jest to, że nasz obecny sposób odżywiania może wpływać na niedobór pewnych składników mineralnych bądź witamin, dlatego jeśli podejrzewamy u siebie niedobory, na samym początku należałoby zrobić odpowiednie badania np. krwi. Na ich podstawie uzupełnianie niedoborów powinniśmy zacząć od  przeorganizowania swojego dziennego menu. W tym przypadku warto udać się do dietetyka, który nauczy nas, jakie produkty spożywcze wybierać. Suplementacja jest zalecana w momencie, kiedy może nam się nie udać dostarczyć niektórych składników z pożywienia np. w przypadku sportowców lub osób bardzo aktywnych, kobiet w ciąży czy też osób będących na diecie roślinnej.

Czym zatem kierować się w przypadku wyboru odpowiedniego suplementu? Najlepiej wybierać taki produkt, który jest lekiem. Mamy wtedy pewność, że jest on przebadany i ma udowodnione działanie. Niestety niektóre składniki mineralne bądź witaminy nie mają swoich odpowiedników w lekach. W tym przypadku powinniśmy zwrócić uwagę na producenta danego preparatu. Warto wybrać taką firmę, która w swoim asortymencie posiada również leki. Produkcja takiego preparatu oraz dobór substancji w nim zamieszczonych może być w większym stopniu kontrolowana ze względu na znajomość procedur obowiązujących przy wprowadzaniu leku na rynek. 

Racjonalne podejście do suplementacji

Powinniśmy pamiętać o tym, że podstawę zdrowia i dobrego samopoczucia stanowi zbilansowana dieta. Suplementy stanowią tylko dodatek, który w większości przypadków nie jest konieczny. Popularność suplementów wynika głównie z przekazów medialnych, na które niestety dajemy się nabrać. Co istotne, preparaty te nie pozostają obojętne dla naszego organizmu, a przyjmowane w nieodpowiedni sposób np. podczas stosowania leków mogą wywoływać wiele skutków ubocznych. Dlatego tak ważne jest, aby dobór suplementacji skonsultować z lekarzem lub dietetykiem klinicznym i, co najważniejsze, kupujmy takie ze sprawdzonych źródeł.

Źródła:
https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/nik-o-dopuszczaniu-do-obrotu-suplementow-diety.html
Jarosz M,  Normy Żywienia dla Populacji Polski, IŻŻ, Warszawa, 2017.

Nasza misja

V mag to wartościowe treści o diecie roślinnej, zero waste i szeroko pojętym świadomym życiu. Rozmawiamy z inspirującymi osobami i dzielimy swoimi przemyśleniami. Chcemy przekonać Cię, że da się znaleźć złoty środek między codzienną gonitwą a życiem zgodnym z naturą. Poszukajmy go razem!