fbpx

Poskromić emocje?

Słowo “emocja” pochodzi od łacińskiego e movere, co oznacza “poruszać, w ruchu”. Emocje są ewolucyjnie wypracowanymi, krótkimi, ale złożonymi stanami psychofizjologicznymi. Są sygnałem mówiącym nam o naszych aktualnych potrzebach. Składają się na nie procesy fizjologiczne (np. szybsze bicie serca), procesy myślowe, nasze subiektywne uczucia oraz zjawiska behawioralne (np. krzyk, płacz). Emocje wywoływane są nie tylko przez czynniki zewnętrzne. My sami również odpowiadamy za ich wyzwalanie np. poprzez wspomnienia czy fantazje. Silne, negatywne emocje są bolesne i mogą ograniczać nas w działaniu, utrudniać myślenie, rozwiązywanie problemów. Nierzadko stanowią przeszkodę w skutecznym działaniu oraz czerpaniu radości z życia. Są jednak częścią życia emocjonalnego, tak samo cenną jak pozostała gama emocji. Odgrywają rolę podobną do bólu fizycznego, dając nam sygnał o zagrożeniu czy istniejących problemach, nad którymi warto się w danej chwili pochylić. Problem niestety narasta, gdy odczuwane emocje nie mają swojego racjonalnego źródła w rzeczywistości. Jak poskromić szalejące emocje?

Dlaczego emocje są tak ważne?

Emocje odgrywają kluczową rolę w naszym życiu. Strach pomaga nam w przetrwaniu, w chwili zagrożenia każe uciekać, krzyczeć, walczyć. Emocje są również sygnałem mówiącym, że w naszym życiu dzieje się coś wymagającego naszej większej uwagi. Uczą nas, które wydarzenia są dla nas korzystne, a których ze względu na swoje dobro powinniśmy unikać. Są również motywacją do podejmowania aktywności – satysfakcja z osiągnięć sportowych pozwoli nam wrócić na siłownie, a strach przed egzaminem nie pozwoli zapomnieć o nauce. Są również kierunkowskazem w trakcie podejmowania decyzji. Dodatkowo stanowią, tak bardzo istotne z punktu widzenia społeczeństwa, spoiwo relacji międzyludzkich. Ułatwiają nam komunikację, również tą niewerbalną.

Zdarza się, że emocje utrudniają podejmowanie decyzji, zmieniają motywację naszego działania lub prowadzą do irracjonalnego zachowania. Rozumienie świata emocji, praca nad ich akceptacją stanowi jeden z głównych elementów zdrowia psychicznego.

Jak dzielimy emocje?

Podziałów emocji jest wiele. Jednym z podstawowych i najbardziej oczywistych, jest dzielenie ich na negatywne i pozytywne. Te pierwsze pełnią niesamowicie istotną rolę, ponieważ informują nas o konieczności zaspokojenia naszych potrzeb. Pozytywne pokazują nam, jakie sytuacje czy zachowania są dla nas w danym momencie korzystne, uczą nas do nich powracać. Emocje możemy dzielić również na pierwotne tj. smutek, radość, wstręt, akceptacja, strach, złość czy zdziwienie. Oraz wtórne stanowiące kombinacje tych podstawowych np. zachwyt jako połączenie radości i zdziwienia.

Emocja – nasz wróg czy przyjaciel?

Negatywne emocje, szczególnie te o dużym nasileniu potrafią być bardzo bolesne. Zdarza się, że utrudniają przystosowanie się do danej sytuacji. Mogą przeszkadzać w racjonalnym myśleniu, redukować motywację lub ograniczać możliwość czerpania radości z życia. Nierzadko odczuwamy emocje w nieadekwatnie dużym nasileniu. Odczuwanie ich może skłaniać nas do decyzji, które w konsekwencji mogą potęgować odczuwanie nieprzyjemnych emocji.

Negatywne emocje – staraj się je zrozumieć, nie pozbyć

W naturze człowieka jest dążenie do pozytywnego bilansu emocjonalnego. Tłumienie uczuć wynika głównie z lęku oraz wstydu przed ich ujawnieniem. Takie emocje jak lęk czy złość postrzegane są jako niepotrzebne, utrudniające codzienność. Tymczasem potrzebujemy wszystkich emocji.

Czym są myśli automatyczne

Jak sama nazwa wskazuje, są to myśli, które pojawiają się w naszej głowie automatycznie, ich pojawianie się jest poza naszą świadomością. Są wynikiem naszych indywidualnych schematów poznawczych oraz stanowią odpowiedź na różne bodźce, takie jak sytuacje, dźwięki czy obrazy. Niebezpieczeństwo leżące w zjawisku automatycznych myśli polega na ich częstej nieracjonalności lub tendencyjności. Część z nich może mieć dysfunkcjonalny charakter, zniekształcający rzeczywistość, powodujący przykre doznania. Często pozytywne lub neutralne zdarzenia możemy interpretować w sposób negatywny. Negatywne myślenie może wywoływać negatywne emocje. Praca z automatycznymi myślami stanowi jeden z ważniejszych elementów terapii poznawczo- behawioralnej. To właśnie w trakcie terapii uczymy się identyfikować myśli automatyczne, przenosić je do strumienia świadomości, weryfikować ich wiarygodność i zmieniać ich charakter.

Emocje a myśli automatyczne

By w pełni zrozumieć i móc zaakceptować odczuwane emocje, bardzo ważna jest nauka ich nazywania i odróżniania od myśli. Emocje są tym, co czujemy. Zazwyczaj jesteśmy w stanie nazywać je jednym słowem takim jak smutek, radość, złość etc. Myśli natomiast stanowią idee, które mają postać słów, obrazów lub wyobrażeń. Konsekwencjami myśli są właśnie emocje, zachowania i reakcje fizjologiczne. Jesteśmy przyzwyczajeni do mówienia o emocjach i myślach jak o tym samym doświadczeniu. Korzystnie jest jednak pamiętać, że obydwa te zjawiska nie są sobie tożsame, a tylko wynikają z siebie. Zrozumienie związku między myślami a emocjami pozwala na naukę kierowania ich w sposób, który pozwoli zredukować ilość i intensywność odczuwanych negatywnych emocji w sytuacjach, gdzie są one niezasadne.

Od czego zacząć pracę nad emocjami?

Wiedza na temat emocji bywa niewielka. Jest związanych z nimi wiele negatywnych przekonań i stereotypów, które wynosimy wraz z wychowaniem, a które dodatkowo wzmacniane są przez otaczające nas środowisko. Przekazy medialne, w których mężczyźnie nie wolno płakać, a dziewczynce krzyczeć, umacniają nas w przekonaniu, że niektóre emocje, głównie te negatywne, są powodem do wstydu.

Pierwszym krokiem w pracy nad emocjami jest nauka ich nazywania. Ta z pozoru prosta umiejętność jest przez wielu z nas często zaniedbywana. Rozmowa o emocjach sprawia nam trudność, nie jesteśmy nauczeni mówić o nich bez zażenowania. W pozyskaniu tej i innych umiejętności pomocnych przy pracy nad problemami w sferze emocjonalnej pomoże nam terapeuta, który będzie w stanie odpowiednio pokierować nasz tok myślenia, wytłumaczyć schemat naszych reakcji.

Psychoterapia – dla kogo?

Psychoterapia jest dla każdego, ponieważ każdy z nas ma w sobie mechanizmy i odruchy, które warto przeanalizować z psychoterapeutką lub psychoterapeutą. To właśnie oni są w stanie pomóc nam poradzić sobie z emocjami. Nie dają recept na życie, konkretnych porad. Praca z nimi wymaga cierpliwości, ale przynosi wymierne korzyści tj. akceptację bolesnej przeszłości i swojej osoby. Uczy żyć z emocjami, nazywać je, rozpoznawać i wyrażać je. Nie zawsze musi oznaczać pracę nad konkretnym zaburzeniem psychicznym, czasami spełnia również formę samorozwoju. Psychoterapia daje możliwość pracy nad różnymi problemami od nieśmiałości i trudności w nawiązywaniu relacji, przez problemy w związku, aż po żałobę czy uzależnienie. Polega na zadawaniu pytań, stawianiu hipotez oraz dzieleniu się obserwacjami. Nurtów psychoteraputycznych jest wiele. Terapia psychodynamiczna stara się uświadomić nam to, co w nas nieuświadomione, poznawczo- behawioralna zmienić schemat naszego myślenia, a systemowa pomoże w kryzysach rodzinnych. Dróg i możliwości jest wiele. Zanim obierzemy cel, warto zastanowić się, który nurt jest nam najbliższy. Postawmy sobie pytanie, czego oczekuję po psychoterapii i czy dany nurt jest zgodny z moimi przekonaniami. Nie jest niczym złym zmiana nurtu lub specjalisty, z którym pracujemy. 

Nasza misja

V mag to wartościowe treści o diecie roślinnej, zero waste i szeroko pojętym świadomym życiu. Rozmawiamy z inspirującymi osobami i dzielimy swoimi przemyśleniami. Chcemy przekonać Cię, że da się znaleźć złoty środek między codzienną gonitwą a życiem zgodnym z naturą. Poszukajmy go razem!