fbpx
składy kosmetyków

Składy kosmetyków – fenoksyetanol

Dzisiaj na tapet bierzemy fenoksyetanol (w angielskiej wersji – phenoxyethanol), czyli składnik, z którym bardzo często możecie się spotkać w składach kosmetyków. Pomimo że w jego nazwie kryje się słowo „etanol”, nie ma on naprawdę z nim wiele wspólnego. Fenoksyetanol to związek z grupy alkoholi, dozwolony do stosowania w produktach kosmetycznych w ograniczonym stężeniu (do 1,0%, a w kosmetykach dla dzieci do 0,4%). Należy do grupy eterów, jest fenylową pochodną glikolu etylenowego. Fenoksyetanol to związek chemiczny bardzo często stosowany w różnych dziedzinach przemysłu. Najczęściej jednak wykorzystuje się go właśnie w kosmetykach jako środek konserwujący.

Konserwanty w kosmetykach

Obecnie, dzięki coraz większej świadomości konsumentów, można zaobserwować swego rodzaju „nagonkę” na wszystko, co jest poddane działaniu środków konserwujących (czyli substancji uniemożliwiających rozwój mikroorganizmów). Dotyczy to zarówno żywności, jak i oczywiście kosmetyków (na tym dziś się skupimy). Uważa się, że konserwanty to mocno drażniące substancje chemiczne, mogące wyrządzić mnóstwo złego naszemu organizmowi. Okazuje się, że to nie do końca prawda. Jest odwrotnie: moglibyśmy wyrządzić sobie znacznie więcej szkody, stosując produkty niepoddane działaniom konserwantów. Nasza skóra składa się w dużej części z mikrobiomu, czyli bytujących na niej mikroorganizmów (bakterii, grzybów czy też wirusów). Po ich kontakcie z niezakonserwowanym kosmetykiem  na skórze mogłoby dojść do wielu szkodliwych i bolesnych zmian, takich jak wysypka, a nawet liszaje czy egzemy (uwaga zatem na wyrabianie kosmetyków w domu, w niesterylnym środowisku!).

Właściwości fenoksyetanolu

Cząsteczki fenoksyetanolu są stosunkowo duże, dzięki czemu nie przenikają w głąb naszego naskórka i, tym samym, do organizmu. Fenoksyetanol nie powoduje też przesuszania się skóry. Związek ten jest bezbarwną, silnie higroskopijną cieczą o dużej lepkości. Jako ciekawostkę można dodać, że fenoksyetanol bardzo często stosowany jest w kosmetyce naturalnej (jest dopuszczony przez ECOCERT). Dlaczego? Występuje on naturalnie m.in. w cynamonie, zielonej herbacie czy borówkach. Według najnowszych badań można z całą pewnością stwierdzić, że nie ma on też działania kancerogennego i mutagennego. Warto mieć na uwadze, że, stosowany jako konserwant, fenoksyetanol podlega surowym kryteriom oceny bezpieczeństwa stosowania.

Kontrowersje związane z fenoksyetanolem

Fenoksyetanol jest dość młodym konserwantem, dopuszczonym do użytku zaledwie kilka lat temu i, co za tym idzie, jeszcze całkiem niedawno nie istniało zbyt wiele badań obrazujących jego działanie oraz ewentualne skutki uboczne (o ile takie były). W związku z tym zaczęło pojawiać się wiele kontrowersyjnych opinii twierdzących, że jest on szkodliwy, wręcz toksyczny, powoduje uszkodzenie układu nerwowego itd. Jaka jest jednak prawda? Podczas najnowszych badań, przeprowadzonych na myszach, którym zaaplikowano dużą ilość fenoksyetanolu bezpośrednio do żołądka, faktycznie można było zaobserwować negatywne efekty jego działania. Gryzonie były ospałe, pojawiały się u nich również problemy z koordynacją ruchową. Uszkodzona została też ich śledziona. Jednocześnie w tym samym czasie przeprowadzono inne badanie – tym razem na królikach, których skórę smarowano różnymi stężeniami fenoksyetanolu (badanie to trwało praktycznie non stop przez 13 tygodni). Okazało się, że po tym okresie zwierzaki były całkowicie zdrowe i żaden ich organ nie został w jakikolwiek sposób uszkodzony. 

Badania te obrazują więc dwa całkowicie odmienne oblicza tego związku. Wniosek może być taki, iż kosmetyki z dodatkiem fenoksyetanolu wydają się całkowicie bezpieczne (chociażby z racji małej ilości badanej substancji w ich składzie). Należy również pamiętać o tym, że cząsteczki fenoksyetanolu są zbyt duże, aby mogły przeniknąć w głąb naszego organizmu (tyczy się to też drogi wziewnej). Oczywiście sprawa wygląda całkowicie inaczej jeśli wprowadzilibyśmy go bezpośrednio w dużych dawkach do żołądka – dokładnie tak, jak to zrobiono z myszami, ale nam raczej nie grozi takie zastosowanie omawianego konserwantu.

Kilka lat temu pojawiły się również liczne głosy, że fenoksyetanol może mieć znaczący wpływ na reprodukcję, jednak w 2016 roku Europejski Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów na podstawie licznych badań uznał, iż ciągle jest to składnik dla nas bezpieczny (dotyczy to również dzieci). W 2015 roku w amerykańska Agencja Ochrony Środowiska (US-EPA) ustaliła też, że phenoxyethanol nie ma również działania estrogenowego.

Fenoksyetanol w kosmetykach

Fenoksyetanol można znaleźć w różnego rodzaju kosmetykach – przeważnie tych, które służą do nawilżania ciała, a więc w kremach, mleczkach, balsamach czy emulsjach. Jest to też częsty składnik kremów i kuracji służących mocnemu nawilżaniu twarzy. Mimo wszystko, dla zachowania całkowitego bezpieczeństwa, kobiety w ciąży oraz będące w okresie karmienia piersią powinny zachować ostrożność przy stosowaniu kosmetyku z tym konserwantem.

Nasza misja

V mag to wartościowe treści o diecie roślinnej, zero waste i szeroko pojętym świadomym życiu. Rozmawiamy z inspirującymi osobami i dzielimy swoimi przemyśleniami. Chcemy przekonać Cię, że da się znaleźć złoty środek między codzienną gonitwą a życiem zgodnym z naturą. Poszukajmy go razem!